Eνδιαφέροντα - Κανονισμοί

▼

Κυριακή 8 Νοεμβρίου 2026

Η ώρα να μιλήσουμε για επανακρατικοποίηση


Οι οικονομικές καταστάσεις της Hellenic Train για το 2025 και οι σημαντικές απαιτήσεις της από το Ελληνικό Δημόσιο ανοίγουν ξανά μια συζήτηση που κάποιοι θεωρούσαν οριστικά κλειστή: Ποιος πρέπει τελικά να έχει την ευθύνη της λειτουργίας του ελληνικού σιδηροδρόμου;

Η Hellenic Train, θυγατρική του ιταλικού κρατικού ομίλου Ferrovie dello Stato Italiane, εμφανίζει
για το 2025 καθαρά κέρδη 63,5 εκατομμυρίων ευρώ, έναντι ζημιών 62,9 εκατομμυρίων το 2024.

Πίσω όμως από αυτή την εντυπωσιακή μεταβολή βρίσκεται μια πραγματικότητα που αξίζει ιδιαίτερης προσοχής.

Η εταιρεία αναγνώρισε στα αποτελέσματά της πρόσθετα έσοδα περίπου 118 εκατομμυρίων ευρώ, τα οποία συνδέονται με την κάλυψη αρνητικών οικονομικών αποτελεσμάτων προηγούμενων χρήσεων και του 2025, βάσει της τροποποιημένης σύμβασης Υποχρεώσεων Δημόσιας Υπηρεσίας.

Μάλιστα, σύμφωνα με σημερινά δημοσιεύματα, οι τελικές απαιτήσεις που εκτιμάται ότι θα υποβάλει προς το Ελληνικό Δημόσιο ενδέχεται να ξεπεράσουν τα 130 εκατομμύρια ευρώ.

Πρέπει να διευκρινιστεί ότι τα ποσά αυτά δεν έχουν κατ' ανάγκη καταβληθεί ούτε έχουν στο σύνολό τους οριστικά εγκριθεί. Πρόκειται, όμως, για οικονομικές αξιώσεις που δημιουργούν ένα εξαιρετικά σοβαρό ζήτημα δημόσιας πολιτικής.

Διότι εδώ προκύπτει ένα θεμελιώδες ερώτημα: Όταν το Δημόσιο καλείται να καλύπτει τις ζημιές μιας ιδιωτικά λειτουργούσας σιδηροδρομικής εταιρείας, ποιο είναι τελικά το όφελος από τη διατήρηση αυτού του μοντέλου;

Η Hellenic Train εισπράττει σταθερή ετήσια αποζημίωση για την εκτέλεση δρομολογίων δημόσιας υπηρεσίας αλλά τα τελευταία χρόνια, τα δρομολόγια μειώνονται.. Παράλληλα, με την τροποποίηση της σύμβασης, προβλέπονται μηχανισμοί ανάκτησης ζημιών υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Και όλα αυτά συμβαίνουν σε έναν σιδηρόδρομο που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα υποδομής, περιορισμένο μεταφορικό έργο, ελλείψεις προσωπικού, προβλήματα διαθεσιμότητας τροχαίου υλικού και καθυστερήσεις στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης του επιβατικού κοινού.

Κανείς δεν μπορεί να αγνοεί ότι σημαντικό μέρος των προβλημάτων συνδέεται με την κατάσταση του δικτύου, τις συνέπειες της κακοκαιρίας Daniel και τις ευθύνες του ίδιου του κράτους. Ούτε ότι η εταιρεία έχει αναλάβει συμβατικές υποχρεώσεις για νέες επενδύσεις (που περιμένουμε σχεδόν 10 χρόνια μετά την ιδιωτικοποίηση της).

Αυτό, όμως, δεν ακυρώνει τη συζήτηση. Αντίθετα, την καθιστά ακόμη πιο ουσιαστική.

Γιατί το πρόβλημα του Ελληνικού σιδηροδρόμου δεν είναι μόνο ποιος πληρώνει. Είναι ποιος σχεδιάζει, ποιος ελέγχει, ποιος λογοδοτεί και ποιος έχει την τελική ευθύνη.

 Κανείς δεν ξεχνά τα όσα ακούγαμε οι σιδηροδρομικοί τόσο το  2010  με τον Νόμο 3891 περί της "δήθεν" εξυγίανσης των σιδηροδρόμων όσο απο τις αρχές της δεκαετίας του 2000, όταν η ιδωτικοποίηση παρουσιαζόταν ως μονόδρομος που ΘΑ οδηγούσε στην ανάπτυξη του μέσου. 

Τα συνδικάτα των σιδηροδρομικών εκείνη την περίοδο στοχοποιήθηκαν, γιατί αντιδρούσαν και ο κοινωνικός αυτοματισμός επιστρατεύτηκε προκειμένου αυτά να απαξιωθούν στην συνείδηση της Ελληνικής Κοινωνίας. 

Σήμερα και εν έτη 2026 με την εκμετάλλευση των τρένων αλλά και την τεχνική βάση να έχουν ιδιωτικοποιηθεί, ΖΟΥΜΕ τα αποτελέσματα αυτής της πολιτικής. Ελάχιστα τρένα, δίκτυο κλειστό σχεδόν σε όλη την Ελληνική Περιφέρεια, μειωμένο εμπορευματικό έργο σε σχέση με τις αρχές της δεκαετίας του 2000 και παρά τις εξαγγελίες για ¨δρόμους μεταξιού", απο τους γνωστούς στους σιδηροδρομικούς, ΑΠΟΤΥΧΗΜΕΝΟΥΣ και ΚΡΑΤΙΚΟΔΙΑΙΤΟΥΣ manager. 

Η Ελλάδα πούλησε τη λειτουργία των σιδηροδρομικών μεταφορών σε έναν όμιλο που ανήκει στο ιταλικό κράτος. Δηλαδή, αυτό που για την Ιταλία αποτελεί δημόσια ιδιοκτησία, στην Ελλάδα παρουσιάστηκε ως μονόδρομος ιδιωτικοποίησης.

Αυτή η αντίφαση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σήμερα, όταν το Ελληνικό Δημόσιο εξακολουθεί να χρηματοδοτεί τις υπηρεσίες δημόσιου συμφέροντος και βρίσκεται αντιμέτωπο με πρόσθετες οικονομικές αξιώσεις δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ.

Η επανακρατικοποίηση δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως σύνθημα ούτε ως νοσταλγία ενός παρελθόντος που είχε και αυτό σοβαρές παθογένειες.

Πρέπει να εξεταστεί ως μια πραγματική επιλογή δημόσιας πολιτικής, με συγκεκριμένο οικονομικό σχέδιο, θεσμική λογοδοσία, διαφάνεια στη διαχείριση, επενδύσεις και ισχυρούς μηχανισμούς ελέγχου της ασφάλειας.

Άλλωστε, η δημόσια ιδιοκτησία από μόνη της δεν εγγυάται ούτε αποτελεσματικότητα ούτε ασφάλεια. Αυτά απαιτούν διοίκηση με επάρκεια, προσωπικό με εκπαίδευση και εμπειρία, σύγχρονες υποδομές και ουσιαστική εποπτεία.

Αλλά εξίσου προφανές είναι ότι η ιδιωτική λειτουργία δεν μπορεί να θεωρείται επιτυχημένη απλώς επειδή μια εταιρεία εμφανίζει λογιστικά κέρδη, όταν αυτά επηρεάζονται καθοριστικά από απαιτήσεις έναντι του Δημοσίου.

Χρειάζεται πλέον να παρουσιαστεί δημόσια ένας ολοκληρωμένος οικονομικός απολογισμός: πόσα έχει καταβάλει το κράτος στη Hellenic Train, ποιες πρόσθετες απαιτήσεις έχουν αναγνωριστεί ή αμφισβητούνται, ποιες επενδύσεις έχουν πραγματοποιηθεί και ποιο είναι το πραγματικό κόστος κάθε εναλλακτικού μοντέλου λειτουργίας.

Στην ίδια συζήτηση πρέπει να συμμετέχουν οι εργαζόμενοι, οι επιβάτες, οι παραγωγικοί φορείς και η κοινωνία.

Γιατί ο σιδηρόδρομος δεν είναι μια οποιαδήποτε εμπορική δραστηριότητα. Είναι κρίσιμη δημόσια υποδομή, μέσο κοινωνικής συνοχής, εργαλείο οικονομικής ανάπτυξης και, πάνω απ' όλα, υπηρεσία που συνδέεται άμεσα με την ανθρώπινη ζωή.

Η ώρα, λοιπόν, να μιλήσουμε σοβαρά για την επανακρατικοποίηση του σιδηροδρόμου έχει έρθει.

Όχι με όρους ιδεολογικής αντιπαράθεσης, αλλά με πραγματικά οικονομικά στοιχεία, με αξιολόγηση των εναλλακτικών επιλογών και με ένα βασικό ερώτημα:

Ποιο μοντέλο μπορεί να εξασφαλίσει έναν ασφαλή, αξιόπιστο και κοινωνικά χρήσιμο σιδηρόδρομο, με σεβασμό στους εργαζόμενους και στα χρήματα των φορολογουμένων;

Αυτό είναι το ερώτημα στο οποίο οφείλει πλέον να απαντήσει η πολιτεία και οι Έλληνες πολίτες, έχοντας υπόψην ότι η Ελλάδα είναι η ΜΟΝΑΔΙΚΗ χώρα στην Ευρώπη, όπου δεν διαθέτει δημόσια σιδηροδρομική  εταιρεία στις επιβατικές μεταφορές. 

Και τα συνδικάτα στον σιδηρόδρομο, οφείλουν να αναδείξουν το θέμα.

Το στέκι της έλξης - Το blog των Σιδηροδρομικών 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου