«Δικαίωμα» η σπαστή άδεια
Με τον νέο νόμο (Ν. 5078/2023) προβλέπεται μια σειρά από αλλαγές που αφορούν την καλοκαιρινή άδεια την οποία δικαιούνται όλοι οι εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα, με κυριότερη τη δυνατότητα κατάτμησης της ετήσιας άδειας. Πριν από την ψήφιση του εργασιακού νομοσχεδίου η ετήσια άδεια έπρεπε να λαμβάνεται ενιαία, εκτός κι αν υπήρχε αίτημα του εργαζόμενου για κατάτμησή της. Ακόμη και τότε ο νόμος απαιτούσε οι δύο εβδομάδες να χορηγούνται συνεχόμενα. Με τη «στήριξη στην πράξη», όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στο νομοσχέδιο, η άδεια του εργαζόμενου δεν θα ρυθμίζεται μέσω συλλογικής διαπραγμάτευσης αλλά με «ατομική διαπραγμάτευση» και δεν θα χορηγείται αν η επιχείρηση επικαλεστεί φόρτο εργασίας. Οι εργαζόμενοι θα έχουν το… δικαίωμα σε «σπαστή» άδεια, που θα χορηγείται σε τέσσερις ή πέντε περιόδους μέσα στον χρόνο, πάντα υπό την αίρεση της συμφωνίας του εργοδότη.
Καλοκαιρινή άδεια τον Οκτώβριο
Χωρίς τη στοιχειώδη διαβούλευση η υπουργός Εργασίας, παραβιάζοντας τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας (ΣΣΕ) και διευκολύνοντας συγκεκριμένες επιχειρήσεις (βιομηχανία, επισιτισμός, τουρισμός), επιμηκύνει προσχηματικά την περίοδο χορήγησης της άδειας μέχρι και τον Οκτώβριο. Έτσι μια οικογένεια με παιδιά σχολικής ηλικίας δεν θα μπορεί να κάνει καλοκαιρινές διακοπές (τον Οκτώβριο έχουν ανοίξει τα σχολεία) αν η επιχείρηση λόγω φόρτου εργασίας δεν χορηγήσει άδεια μεταξύ Μαΐου και Σεπτεμβρίου! Βέβαια έτσι, κατά την υπουργό, δίνεται η δυνατότητα μεγαλύτερης ευελιξίας στη χορήγηση της ετήσιας άδειας. Πρόκειται, όπως υποστήριξε η Ν. Κεραμέως, «για μια θετική εξέλιξη που διευκολύνει τον προγραμματισμό προσωπικού χρόνου και ξεκούρασης των εργαζομένων, διατηρώντας όμως τις ισορροπίες με τις ανάγκες των επιχειρήσεων»!
Η άρνηση του εργοδότη
Η διατύπωση της συγκεκριμένης διάταξης στο εργασιακό νομοσχέδιο έχει ως εξής: «Προβλέπεται μεγαλύτερη ελευθερία για τον εργαζόμενο στη δυνατότητα κατανομής της ετήσιας άδειας αναψυχής, σε συνεννόηση με τον εργοδότη. Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Ο εργαζόμενος θα μπορεί να ζητά άδεια ακόμη και τρεις ή τέσσερις φορές τον χρόνο, υπό την προϋπόθεση ότι κάθε φορά η άδεια θα αφορά τουλάχιστον 5 ημέρες συνεχόμενες. Δεν αλλάζει βέβαια η πρόβλεψη ότι ο εργοδότης μπορεί να αρνηθεί επικαλούμενος αυξημένες ανάγκες της επιχείρησης κατά το συγκεκριμένο διάστημα, κάτι που ισχύει και σήμερα». Εδώ το υπουργείο διαστρεβλώνει και διαγράφει την υποχρέωση (κατοχυρωμένη μέσω ΣΣΕ) του εργοδότη να εγκρίνει την καλοκαιρινή άδεια των 10 ή των 12 εργάσιμων ημερών από τον Μάιο ως τον Σεπτέμβριο, δίνει τη δυνατότητα για μονομερή χορήγηση άδειας και για «ξεκάρφωμα» προσθέτει και τον Οκτώβριο.
Όποιος διαβάσει τις διατάξεις της νέας ρύθμισης για την καλοκαιρινή άδεια διαπιστώνει τα εξής: α) Διατηρείται η πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία το 50% των εργαζομένων οφείλει να λάβει άδεια στο διάστημα Μαΐου-Σεπτεμβρίου, αν και αυτή η πρόβλεψη χαρακτηρίζεται ξεπερασμένη! β) Διατηρείται η αρχή της συνεννόησης μεταξύ εργοδότη και εργαζόμενου για τον χρόνο χορήγησης της άδειας. Σε περίπτωση διαφωνίας, παραμένει η δυνατότητα προσφυγής στην Επιθεώρηση Εργασίας, η οποία λειτουργεί ως μηχανισμός επίλυσης διαφορών. γ) Από το 2026 καταργείται η υποχρέωση προαναγγελίας της άδειας στο Πληροφοριακό Σύστημα Εργάνη, διαδικασία που μέχρι σήμερα επιβάρυνε τις επιχειρήσεις με πρόσθετο διοικητικό έργο. Στη θέση της θεσπίζεται η απολογιστική καταχώριση της άδειας, η οποία θα πραγματοποιείται εντός του επόμενου μήνα από τη χορήγησή της. Η αλλαγή αυτή μειώνει τις διοικητικές υποχρεώσεις, χωρίς να περιορίζει τον έλεγχο από τις αρμόδιες Αρχές.
Τι ίσχυε πριν από τον νόμο Κεραμέως
Με ρύθμιση μέσω και της Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας (ΕΓΣΣΕ) η θερινή ετήσια άδεια των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα χορηγείται σε πλήρη συνεννόηση με τον εργοδότη, με την προϋπόθεση ότι οι μισοί τουλάχιστον εργαζόμενοι μιας επιχείρησης θα πρέπει να έχουν λάβει την άδειά τους από την 1η Μαΐου μέχρι και τις 30 Σεπτεμβρίου. Ο εργαζόμενος υποβάλλει σχετικό αίτημα δύο μήνες νωρίτερα και ο εργοδότης υποχρεούται να την εγκρίνει και να καταβάλει το αντίστοιχο επίδομα εντός του συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος. Η διάρκεια της άδειας εξαρτάται από τον αριθμό των εργάσιμων ημερών και την προϋπηρεσία του εργαζόμενου στην επιχείρηση. Για όσους εργάζονται πενθήμερο η ετήσια άδεια ανέρχεται σε 20 εργάσιμες ημέρες, ενώ για εξαήμερο φτάνει τις 24 ημέρες.
Κατάτμηση ετήσιας άδειας
1. Επιτρέπεται κατ’ εξαίρεση η κατάτμηση του χρόνου της ετήσιας άδειας εντός του ίδιου ημερολογιακού έτους σε δύο περιόδους εξαιτίας ιδιαίτερα σοβαρής ή επείγουσας ανάγκης της επιχείρησης.
2. Μετά από έγγραφη αίτηση του εργαζόμενου προς τον εργοδότη επιτρέπεται η κατάτμηση του χρόνου άδειας και σε περισσότερες των δύο περιόδους, από τις οποίες η μία πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον δώδεκα (12) εργάσιμες ημέρες σε εξαήμερη εβδομαδιαία εργασία και δέκα (10) εργάσιμες ημέρες σε πενθήμερη ή δώδεκα (12) εργάσιμες ημέρες εφόσον αφορά ανηλίκους που εργάζονται νόμιμα.
3. Ειδικά, σε περιπτώσεις επιχειρήσεων που απασχολούν τακτικό και εποχικό προσωπικό και παρουσιάζουν ιδιαίτερη σώρευση εργασίας, που οφείλεται στο είδος ή στο αντικείμενο εργασιών τους, σε συγκεκριμένη χρονική περίοδο του έτους ο εργοδότης δύναται να χορηγεί στο τακτικό προσωπικό το τμήμα της άδειας των 10 εργάσιμων ημερών επί πενθημέρου ή 12 επί εξαημέρου οποτεδήποτε εντός του ημερολογιακού έτους.
4. Επισημαίνεται ότι η αίτηση αυτή του εργαζόμενου, καθώς και η απόφαση του εργοδότη, αν και δεν απαιτούν πλέον έγκριση από την αρμόδια υπηρεσία του ΣΕΠΕ, ωστόσο διατηρούνται στην επιχείρηση επί πέντε (5) έτη και οφείλουν να είναι στη διάθεση της Επιθεώρησης Εργασίας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου