Στις αποφάσεις τόσο για το τμήμα Οινόης - Τιθορέας όσο και για το τμήμα Λάρισα - Πλατύ, η Αρχή αναφέρεται ξεκάθαρα σε «κινδύνους που σήμερα καλύπτονται αποκλειστικά από χειρωνακτικές λειτουργικές διαδικασίες διαχείρισης κυκλοφορίας» και στην ανάγκη αυτοί να καλυφθούν, ενώ συστήνει στον ΟΣΕ τη «διερεύνηση μελλοντικής αναβάθμισης του συστήματος» με σκοπό να καλυφθούν και αυτοί. Η ΡΑΣ καταγράφει συγκεκριμένες περιπτώσεις, στις οποίες το ETCS δεν αναλαμβάνει αυτόματα την τελική προστασία μολονότι το σύστημα στην πλήρη λειτουργία του παρέχει αυτές τις δικλίδες ασφαλείας.
Στο ελληνικό δίκτυο όμως - όπως προκύπτει από τις αποφάσεις - οι προσωρινοί περιορισμοί ταχύτητας παραμένουν εκτός της αυτόματης επιτήρησης, η θραύση σιδηροτροχιάς δεν ανιχνεύεται από το συγκεκριμένο σύστημα ανίχνευσης, ενώ δεν υπάρχει δυνατότητα αποκλεισμού γραμμής και απαγόρευσης χάραξης διαδρομής σε συγκεκριμένα σενάρια βλάβης ή εργασιών. Οι τρεις κίνδυνοι στους οποίους αναφέρονται οι αποφάσεις οι εξής:
«Εκτροχιασμό λόγω υπέρβασης ορίου ταχύτητας: Με την παρούσα σχεδίαση, το ERTMS δεν λαμβάνει υπόψιν τους περιορισμούς ταχύτητας. Οι βραδυπορίες διαχειρίζονται χειρωνακτικά με όλους τους κίνδυνους ανθρώπινου σφάλματος. Ο μηχανοδηγός μπορεί να υπερβεί το όριο ταχύτητας χωρίς το σύστημα ERTMS να ενεργοποιήσει την πέδηση.
Εκτροχιασμό λόγω αστοχίας / θραύσης σιδηροτροχιάς: Με την παρούσα σχεδίαση, το ERTMS δεν ανιχνεύει σπασμένες σιδηροτροχιές λόγω του ότι η ανίχνευση των τρένων γίνεται μέσω μετρητών αξόνων (και όχι κυκλωμάτων τροχιάς).
Σύγκρουση με Προσωπικό, Ατύχημα προσωπικού: Με την παρούσα σχεδίαση, το ERTMS δεν δίνει τη δυνατότητα για αποκλεισμό τροχιάς και απαγόρευση χάραξης πορείας λόγω βλάβης, εργασιών και συνεπώς πιθανή παρουσία προσωπικού στις γραμμές - Απαγόρευση χάραξης πορείας προς μη ηλεκτροδοτούμενα τμήματα ERTMS, κατ’ ελάχιστο, πρέπει να επιτρέπει την οδήγηση σε mode FS (Full Supervision πλήρους επιτήρησης), SH (Shunting - ελιγμών) και SR (Staff Responsible – ευθύνης προσωπικού).
Σιδηροδρομικές πηγές κάνουν λόγο για «λειψή λειτουργία» επισημαίνοντας ότι αυτό που θα κάνει το σύστημα είναι να προχωρά σε αυτόματη ακινητοποίηση του συρμού σε περίπτωση παραβίασης ερυθρού φωτοσήματος. Χωρίς να υποτιμούν τη σημασία αυτής της παραμέτρου σχολιάζουν ότι ο εντοπισμός της παραβίασης (όχι όμως και η αυτόματη πέδη) μπορεί να γίνει και από την τηλεδιοίκηση.
Προσθέτουν μάλιστα ότι το ETCS σε πλήρη λειτουργία έστω και στο πρώτο επίπεδο που έχει εγκατασταθεί στις ελληνικές ράγες θα μπορούσε να φρενάρει ένα τρένο και στην περίπτωση ανάπτυξης ταχύτητας άνω των ορίων, κάτι που με την λειτουργική ...«πατέντα» που θα εφαρμοστεί εδώ δεν θα γίνεται. Φέρνουν μάλιστα ως παράδειγμα δύο σιδηροδρομικά δυστυχήματα: «Το σύστημα θα μπορούσε να προλάβει ένα θανατηφόρο συμβάν, όπως το Άδενδρο ή το δυστύχημα που είχε γίνει στο Σαντιάγκο ντε Κομποστέλα και οφειλόταν σε εκτροχιασμό από παραβίαση της ταχύτητας. Με τις δυνατότητες που θα έχει το ETCS εδώ αυτό θα είναι αδύνατο», τονίζουν.
Οι ίδιες πηγές βάζουν στο τραπέζι και το ζήτημα της εκπαίδευσης των μηχανοδηγών στο σύστημα, η οποία διενεργείται αυτήν την περίοδο, λαμβάνοντας όμως υπόψη ένα σύστημα σε πλήρη λειτουργία: «Με τη λειτουργία του συστήματος, οι μηχανοδηγοί θα θεωρούν ότι έχουν μία έξτρα ασφάλεια, η οποία στην πραγματικότητα με αυτόν τον σχεδιασμό δεν θα υφίσταται», αναφέρουν.
Βάσει των όσων μεταδίδουν σιδηροδρομικοί με πολυετή εμπειρία, η αιτία που το σύστημα δεν θα μπορούσε εκ προοιμίου να εφαρμοστεί σε πλήρη ανάπτυξη στις ελληνικές ράγες είναι διττή:
αφενός η κίνηση στη γραμμή ακόμα και στον βασικό άξονα Αθήνα - Θεσσαλονίκη έχει αρκετές βραδυπορίες που στην πλειονότητά τους οφείλονται στην κατάσταση της υποδομής.
Αφετέρου η πλήρης λειτουργία του συστήματος απαιτεί καθημερινή - και ενδεχομένως ακόμα συχνότερη - εισαγωγή των στοιχείων της δρομολόγησης, των ταχυτήτων και των βραδυποριών ανάλογα με τις επικρατούσες συνθήκες, κάτι το οποίο δεν μπορεί να υποστηρίξει επαρκώς ο υποστελεχωμένος ΟΣΕ.
Διευκρινίζουν, πάντως, ότι το σύστημα που έχει εγκατασταθεί στην Ελλάδα δεν υπολείπεται αναλόγων του εξωτερικού, αλλά έχουν μείνει εκτός εφαρμογής σημαντικές λειτουργικότητές του.
Η τηλεδιοίκηση επιστρέφει, τα ...τηλεγραφήματα μένουνΣτο μεταξύ σήμερα αναμένεται να εκτελεστεί το πρώτο δρομολόγιο στον άξονα Αθήνα - Θεσσαλονίκη με την τηλεδιοίκηση σε πλήρη λειτουργία, όπως έχει περιγραφεί από στελέχη της κυβέρνησης. Ωστόσο στις δύο σχετικές εγκυκλίους του ΟΣΕ αποτυπώνεται ένα δίκτυο από το οποίο δεν θα λείπουν ούτε τώρα οι προσωρινοί περιορισμοί ταχύτητας, τα ...τηλεγραφήματα και οι προφορικές συνεννοήσεις και επιβεβαιώσεις άφιξης αμαξοστοιχιών. Στα σημεία των έργων αποκατάστασης στη Θεσσαλία, όπως έχει ήδη γράψει σε ρεπορτάζ του το «ethnos.gr», η κίνηση θα γίνεται σε μονή γραμμή και μάλιστα όχι ενιαία με τους συρμούς να εναλλάσσονται στην άνοδο και την κάθοδο, κάτι που έχει προβληματίσει έντονα τους μηχανοδηγούς.
Συγκεκριμένα στην εγκύκλιο για το τμήμα Παλαιοφάρσαλος - Μεζούρλο προβλέπεται η θέση σε λειτουργία των συστημάτων σηματοδότησης και τηλεδιοίκησης, με κεντρικό έλεγχο από τη Λάρισα. Όμως η εγκατάσταση ασφαλείας στον Δομοκό εξακολουθεί να βρίσκεται υπό αποκατάσταση. Ως αποτέλεσμα, τα σήματα εξόδου Δομοκός - Παλαιοφάρσαλος και Παλαιοφάρσαλος - Δομοκός παραμένουν κλειστά και η υπέρβασή τους απαιτεί «επίδοση τηλεγραφήματος/εντολής υπέρβασής τους», όπως αναφέρεται.
Για την κυκλοφορία των αμαξοστοιχιών εξακολουθούν επίσης να προβλέπονται τηλεγραφήματα «γραμμής ελευθέρας» και ενημέρωση για την ακέραιη άφιξη της αμαξοστοιχίας. Στον Δομοκό δεν επιτρέπονται διασταυρώσεις ή προσπεράσεις, ενώ απαιτείται προηγούμενη προφορική συνεννόηση με τους αρμόδιους σταθμούς και τα κέντρα τηλεδιοίκησης.
Η δεύτερη εγκύκλιος του ΟΣΕ αφορά την αποκατάσταση της σηματοδότησης στο τμήμα Λειανοκλάδι - Αχάρρες. Στο συγκεκριμένο τμήμα αποκαθίσταται η αμφίδρομη σηματοδότηση της διπλής γραμμής, με τον Δομοκό να αποτελεί επί του παρόντος και εδώ εξαίρεση. Ως εκ τούτου μέχρι την ολοκλήρωση της αποκατάστασης, τα σήματα εξόδου Αχάρρες - Δομοκός θα παραμένουν κλειστά και η κυκλοφορία προς τη συγκεκριμένη κατεύθυνση θα απαιτεί τηλεγραφήματα «γραμμής ελευθέρας» και γνωστοποίηση της ακέραιης άφιξης των συρμών.
Να σημειωθεί ότι στο τμήμα των έργων της Θεσσαλίας δεν έχει ολοκληρωθεί και το έργο της ηλεκτροκίνησης σε μήκος περίπου 40 χλμ. για το οποίο έχει ήδη δοθεί παράταση έως τα τέλη Οκτωβρίου.
Εντός του Σεπτεμβρίου η απόφαση της ΡΑΣ για την πυραντοχή των καθισμάτων
Στο μεταξύ ανοιχτό παραμένει και το ζήτημα της πυραντοχής των καθισμάτων των επιβατικών αμαξοστοιχιών. Εχθές πραγματοποιήθηκε η κρίσιμη ακρόαση στη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων, η οποία ύστερα από το πρόστιμο των 120.000 ευρώ που επέβαλε στην Hellenic Train, εξετάζει το αίτημα που υπέβαλλαν συγγενείς των θυμάτων με επικεφαλής τον νομικό και πατέρα της αδικοχαμένης Μάρθης, Αντώνη Ψαρόπουλο για τη λήψη έκτακτων μέτρων.
Η ΡΑΣ ζήτησε από τις δύο πλευρές να καταθέσουν γραπτά υπομνήματα έως την ερχόμενη Τρίτη, με την απόφαση της Αρχής να εκτιμάται ότι θα εκδοθεί εντός του Σεπτεμβρίου δεδομένου ότι η πλευρά των συγγενών έχει ήδη μιλήσει επανειλημμένως για καθυστερήσεις. Σύμφωνα με πληροφορίες, κατά την ακρόαση, παρά την πρόσφατη απόφαση της ΡΑΣ, από την ΗΤ προβλήθηκε μεταξύ άλλων ο ισχυρισμός ότι δεν έχει αποδειχθεί πως τα συγκεκριμένα καθίσματα είναι μη πυράντοχα.
Όπως επεσήμανε στο «ethnos.gr» ο κ. Ψαρόπουλος, δεδομένης της απόφασης ης ΡΑΣ και του σκεπτικού της, το ζήτημα δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται τυπικά, καθώς έχει ήδη εκδοθεί απόφαση της ΡΑΣ, η οποία προβλέπει συγκεκριμένα μέτρα. Επεσήμανε επίσης, ότι πλέον είναι γνωστός ο αριθμός των καθισμάτων που κρίνονται ακατάλληλα, αλλά όχι σε ποια ακριβώς βαγόνια βρίσκονται. Για τον λόγο αυτό η πλευρά των συγγενών ζητά είτε την ανάκληση του σχετικού πιστοποιητικού είτε, εφόσον δεν υπάρξει άλλη λύση, τη λήψη μέτρων που θα μπορούσαν να φτάσουν έως και στη διακοπή λειτουργίας του επιβατικού σιδηροδρόμου.
Ιδιαίτερη αντιπαράθεση, σύμφωνα με τον κ. Ψαρόπουλο, προκάλεσε το επιχείρημα ότι δεν υπάρχει επικείμενος κίνδυνος, καθώς δεν έχει καταγραφεί προηγούμενο περιστατικό πυρκαγιάς σε καθίσματα, με την πλευρά των συγγενών να αντιτείνει ότι το επιχείρημα αυτό δεν μπορεί να σταθεί μετά την τραγωδία των Τεμπών.
Η πλευρά των προσφευγόντων επέμεινε στην ανάγκη λήψης άμεσων και έκτακτων μέτρων, κατηγορώντας τη ΡΑΣ για καθυστερήσεις: «Είναι κάτι που έχουμε πει πολλές φορές. Ακόμα αναμένουμε την απόφαση, ενώ και η εφαρμογή της σχετικής σύστασης του ΕΟΔΑΣΑΑΜ εκκρεμεί εδώ και μήνες, με διαδοχικές παρατάσεις που δίνονται από την Αρχή, όπως αποκαλύπτεται από την αλληλογραφία», υπογραμμίζει ο κ. Ψαρόπουλος.
Ο ίδιος καθιστά επίσης σαφές ότι, εφόσον δεν υπάρξει ουσιαστική παρέμβαση, η υπόθεση θα πάρει και ποινική διάσταση, καθώς, όπως αναφέρει, έχει ήδη σχηματιστεί σχετική δικογραφία στην Εισαγγελία Πρωτοδικών.
www.ethnos.gr - Μαρία Λιλιοπούλου



Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου