Η Ισπανία αλλάζει τον τρόπο υπολογισμού του χρόνου μηχανοδήγησης

 Η Ισπανία αλλάζει τον τρόπο υπολογισμού του χρόνου μηχανοδήγησης

Η ισπανική κυβέρνηση ενέκρινε στις 10 Νοεμβρίου 2026 το Βασιλικό Νομοθετικό Διάταγμα 34/2026,

το οποίο δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 11 Νοεμβρίου.

Η νέα νομοθεσία αποτελεί απάντηση σε αιτήματα των σιδηροδρομικών συνδικάτων και περιλαμβάνει τέσσερις σημαντικές παρεμβάσεις.

1. Αλλαγές στον χρόνο μηχανοδήγησης

Στην Ισπανία το ισχύον πλαίσιο προβλέπει ανώτατο όριο έξι ωρών συνεχούς μηχανοδήγησης απο ένα μηχανοδηγό  ανά περίοδο 24 ωρών, όπως αυτή ορίζεται από τη νομοθεσία.

Μέχρι σήμερα υπήρχε ένα κενό: όταν ο μηχανοδηγός ολοκλήρωνε ένα δρομολόγιο και περίμενε λιγότερο από 45 λεπτά για να ξεκινήσει το επόμενο, το διάστημα αυτό μπορούσε να μη θεωρείται χρόνος μηχανοδήγησης, παρότι δεν αποτελούσε επαρκή ανάπαυση.

Από τις 11 Μαΐου 2027, κάθε διάστημα μικρότερο των 45 λεπτών ανάμεσα σε δύο περιόδους μηχανοδήγησης του ίδιου μηχανοδηγού θα προσμετράται ολόκληρο ως χρόνος μηχανοδήγησης.

Αυτό ισχύει ακόμη και όταν ο μηχανοδηγός:

- Έχει απαλλαγεί από την ευθύνη του συρμού.

- Δεν χρειάζεται να παρακολουθεί τη σιδηροδρομική κυκλοφορία.

- Δεν εκτελεί καμία εργασία.

- Έχει αναλάβει διαφορετικά καθήκοντα.

Ως χρόνος μηχανοδήγησης υπολογίζονται επίσης οι ελιγμοί με κίνηση του οχήματος, οι διακοπές κατά τις οποίες ο μηχανοδηγός εξακολουθεί να έχει την ευθύνη του και ορισμένες διακοπές μεγαλύτερες των 45 λεπτών κατά τη διεξαγωγή δοκιμών ή ελέγχων, εφόσον απαιτείται άμεση επιχειρησιακή ετοιμότητα.

Οι περίοδοι αυτές δεν διακόπτουν ούτε μηδενίζουν τον υπολογισμό της συνεχούς μηχανοδήγησης.

2. Ενίσχυση των ελέγχων της Αρχής Σιδηροδρομικής Ασφάλειας

Η ισπανική Αρχή Σιδηροδρομικής Ασφάλειας (AESF) αποκτά διευρυμένες δυνατότητες επιθεώρησης.

Από τον Μάιο του 2027, οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις και οι διαχειριστές υποδομής υποχρεούνται να επιτρέπουν την πρόσβαση επιθεωρητών στις εγκαταστάσεις, στα οχήματα και στον εξοπλισμό τους, ακόμη και όταν ο έλεγχος αφορά διαφορετική σιδηροδρομική οντότητα.

3. Θεσμοθέτηση της «Δίκαιης Κουλτούρας» (Just Culture)

Πρόκειται για ιδιαίτερα σημαντική παρέμβαση στην προστασία των εργαζομένων.

Οι εργαζόμενοι με καθήκοντα σχετικά με την ασφάλεια αποκτούν ρητές εγγυήσεις για την αναφορά κινδύνων, με προστασία της εμπιστευτικότητας της ταυτότητάς τους.

Επιπλέον, όταν διαπιστώνουν σοβαρό και άμεσο κίνδυνο, μπορούν να λαμβάνουν αναγκαία και αναλογικά μέτρα, ακόμη και να σταματούν έναν συρμό ή να αρνούνται την εκκίνησή του, σύμφωνα με τους κανόνες κυκλοφορίας.

Απαγορεύονται οι δυσμενείς εργασιακές συνέπειες και οι κυρώσεις επειδή ένας εργαζόμενος αναφέρει κινδύνους ή λαμβάνει δικαιολογημένα μέτρα προστασίας.

Η προστασία δεν καλύπτει δόλιες πράξεις ή παραλείψεις ούτε περιπτώσεις βαριάς αμέλειας με τις συνέπειες που ορίζει ο νόμος. Ωστόσο, τέτοιες εξαιρέσεις πρέπει να αποδεικνύονται και να αιτιολογούνται, όχι να συνάγονται αποκλειστικά από τη σοβαρότητα ενός συμβάντος.

4. Επέκταση δικαιωμάτων πρόωρης συνταξιοδότησης

Η ισπανική κυβέρνηση επεκτείνει τους προβλεπόμενους μειωτικούς συντελεστές ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης σε εργαζομένους όλων των σιδηροδρομικών επιχειρήσεων, εφόσον ανήκουν στις επαγγελματικές κατηγορίες που προβλέπει η νομοθεσία.

Παράλληλα, θα εξεταστεί η ένταξη επιπλέον ειδικοτήτων που εκτίθενται σε επικίνδυνες, ανθυγιεινές ή ιδιαίτερα επιβαρυντικές συνθήκες εργασίας, με συμμετοχή των συνδικάτων.

5. Αποτέλεσμα συνδικαλιστικών διεκδικήσεων

Οι αλλαγές συνδέονται με τη συμφωνία της 9ης Φεβρουαρίου 2026 ανάμεσα στο ισπανικό Υπουργείο Μεταφορών και τα συνδικάτα SEMAF, UGT και CCOO.

Στη συμφωνία είχε προβλεφθεί η αναγνώριση των διακοπών κάτω των 45 λεπτών ως πραγματικού χρόνου μηχανοδήγησης, η ενίσχυση της αναφοράς κινδύνων και η προσπάθεια αύξησης του προσωπικού της Αρχής Σιδηροδρομικής Ασφάλειας.