Πυρά ΕΛΑΣ για το railway.gov.gr: Ο χάρτης δεν φρενάρει τα τρένα – Τα έργα ασφαλείας παραμένουν ημιτελή

Με κοινή ανακοίνωση των Τομέων Ψηφιακής Πολιτικής και Υποδομών, το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα καταγγέλλει την επικοινωνιακή διαχείριση της ασφάλειας του σιδηροδρόμου και ζητά άμεση ενεργοποίηση του συστήματος ETCS που αποτρέπει τις συγκρούσεις.

Οξεία κριτική στην κυβέρνηση για τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζει τη νέα ψηφιακή πλατφόρμα railway.gov.gr ασκεί η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛΑΣ), με κοινή ανακοίνωση που εξέδωσαν οι Τομείς Ψηφιακής Πολιτικής και Υποδομών & Μεταφορών.

Το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα ξεκαθαρίζει πως, παρότι υποστηρίζει κάθε εργαλείο που ενισχύει τη διαφάνεια, η συγκεκριμένη εφαρμογή συνιστά σύστημα παρακολούθησης και όχι ασφαλείας, υπενθυμίζοντας με νόημα πως «ένας χάρτης δεν φρενάρει τρένα».

Όπως υπογραμμίζει η ΕΛΑΣ, η κυβέρνηση επιχειρεί να παρουσιάσει την πλατφόρμα ως «νέα δικλείδα ασφαλείας», αποκρύπτοντας το γεγονός ότι το ETCS –το μοναδικό σύστημα που παρεμβαίνει και σταματά τους συρμούς σε περίπτωση κινδύνου– παραμένει εκτός πλήρους επιχειρησιακής λειτουργίας.

«Για έναν σιδηρόδρομο που ακόμη πενθεί τα Τέμπη, η δυσαναλογία αυτή είναι ζήτημα αλήθειας απέναντι στους πολίτες», τονίζεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση.

Ολόκληρη η ανακοίνωση:

railway.gov.gr: Ένας χάρτης δεν φρενάρει τρένα

Οι τομείς Ψηφιακής Πολιτικής – Υποδομών & Μεταφορών της ΕΛ.Α.Σ. υποστηρίζουμε κάθε ψηφιακό εργαλείο που ενισχύει τη διαφάνεια και την ενημέρωση των πολιτών για τη λειτουργία του σιδηροδρόμου.

Ωστόσο, η κυβέρνηση παρουσιάζει την πλατφόρμα railway.gov.gr ως «νέα δικλείδα ασφαλείας», την ώρα που το ETCS, το σύστημα που πράγματι σταματά τα τρένα, παραμένει εκτός επιχειρησιακής λειτουργίας. Αυτή η δυσαναλογία δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια. Για έναν σιδηρόδρομο που ακόμη πενθεί τα Τέμπη, είναι ζήτημα αλήθειας απέναντι στους πολίτες.

Καταθέτουμε τα παρακάτω σημεία κριτικής και τα αιτήματά μας

Παρακολούθηση, όχι ασφάλεια

Πρόκειται για σύστημα τηλεματικής: δορυφορικός εντοπισμός (HEPOS/Galileo) και μετάδοσης δεδομένων μέσω Starlink, που δείχνει πού βρίσκεται κάθε συρμός και με ποια ταχύτητα κινείται, με πρόσθετα εργαλεία εποπτείας, όπως η επεξεργασία των επικοινωνιών μηχανοδηγών και σταθμαρχών με τεχνητή νοημοσύνη. Μπορεί να βοηθήσει την εποπτεία της κυκλοφορίας, αλλά δεν μπορεί να αποτρέψει σύγκρουση, δεν επεμβαίνει στην κυκλοφορία και δεν φρενάρει αυτόματα τον συρμό. Δεν είναι πιστοποιημένο σύστημα σιδηροδρομικής ασφάλειας και δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη σηματοδότηση, την τηλεδιοίκηση και το ETCS. Ένας χάρτης που δείχνει δύο τρένα στην ίδια γραμμή δεν σώζει ζωές. Ζωές σώζει μόνο το σύστημα που τα σταματά.

Υψηλό κόστος, ασαφείς προτεραιότητες

Η δωρεά της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών, ύψους 2,49 εκατ. €, καλύπτει τον εξοπλισμό γεωεντοπισμού και δορυφορικής επικοινωνίας στις μηχανές έλξης, την εγκατάστασή του και δωδεκάμηνη συνδρομή Starlink ανά συρμό. Ακόμη και ως ιδιωτική δωρεά, το κόστος πρέπει να τεκμηριωθεί δημόσια, ιδίως όταν αφορά εργαλείο παρακολούθησης και όχι σύστημα ασφαλείας. Γεννά εύλογα ερωτήματα:

– Ποια ήταν η τεχνική και οικονομική τεκμηρίωση του κόστους και με ποια διαδικασία και κριτήρια επιλέχθηκαν οι προμηθευτές, δεδομένου ότι δεν προκύπτει να έχει προηγηθεί δημόσιος διαγωνισμός; Έγινε ανεξάρτητη αξιολόγηση της σκοπιμότητας πριν από την αποδοχή της δωρεάς;

– Ποιος θα καλύπτει το κόστος της δορυφορικής συνδρομής μετά τη λήξη των πρώτων δώδεκα μηνών που προβλέπεται να καλύπτει η δωρεά; Ποιες άλλες οικονομικές υποχρεώσεις αναλαμβάνει το Δημόσιο για τη λειτουργία, τη συντήρηση και την αναβάθμιση του συστήματος;

– Πώς διασφαλίζονται η επιχειρησιακή συνέχεια και η τεχνολογική ανεξαρτησία μιας εθνικής υποδομής, όταν η επικοινωνία του συστήματος βασίζεται σε ιδιωτικό πάροχο εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης; Υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις συνδεσιμότητας και δυνατότητα αλλαγής παρόχου;

Τα πραγματικά έργα ασφαλείας παραμένουν ανολοκλήρωτα. Σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά τα Τέμπη, το σύστημα αυτόματης προστασίας ETCS στον άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη είναι εγκατεστημένο, αλλά όχι σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία. Ήδη από τον Ιούλιο του 2026 η διοίκηση του ΟΣΕ παραδέχθηκε στη Βουλή ότι «δεν λειτουργεί σήμερα το ETCS», ενώ τον Σεπτέμβριο του 2026 ήταν αδειοδοτημένο μόλις στο 75% του άξονα. Οι πρόσφατες εγκρίσεις της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων για μεμονωμένα τμήματα δεν αλλάζουν την ουσία: πλήρης λειτουργία σε όλο τον άξονα δεν υπάρχει ακόμη. Η κυβέρνηση είχε δεσμευθεί για 100% σηματοδότηση, τηλεδιοίκηση και ETCS έως το καλοκαίρι του 2026. Για το σύνολο του δικτύου, ο ορίζοντας μετατίθεται στο 2030. Η σύμβαση 717 για τη σηματοδότηση και την τηλεδιοίκηση, που υπεγράφη το 2014 με διετή προθεσμία, έγινε σύμβολο της ανικανότητας και της ατιμωρησίας στον σιδηρόδρομο.

Ζητούμε:

Δημόσιο, δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα επιχειρησιακής ενεργοποίησης του ETCS ανά τμήμα, με την πιστοποίηση της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων.

Να δημοσιεύει το railway.gov.gr σε πραγματικό χρόνο την κατάσταση των συστημάτων ασφαλείας ανά τμήμα γραμμής: σηματοδότηση, τηλεδιοίκηση, ETCS. Αυτή είναι η διαφάνεια που χρειάζονται οι πολίτες, όχι μόνο η θέση των τρένων.