Ενας απέραντος... ΟΠΕΚΕΠΕ έχει γίνει και ο ελληνικός σιδηρόδρομος, με κυρίαρχη τη λογική τού «κάν’ το χεράτα». Την ώρα που ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης υπόσχεται να λειτουργεί το ερχόμενο καλοκαίρι το σύστημα αυτόματου φρεναρίσματος (ETCS) στον άξονα Αθήνας-Θεσσαλονίκης, η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ) διαπιστώνει ότι στα έγγραφα που της έχουν σταλεί είτε δεν υπάρχει «τεκμηριωμένη απόδειξη της πλήρους λειτουργικής κατάστασης» για το σύστημα, είτε υπάρχει πρόβλημα με τα μητρώα των οχημάτων για τα οποία ζητείται έγκριση.
Μια κατάσταση απόλυτης σύγχυσης αποτυπώνεται στην απόφαση 18/2026 που έλαβε η Ολομέλεια της ΡΑΣ στις 27 Μαρτίου και αναρτήθηκε την περασμένη εβδομάδα στη Διαύγεια. Με την απόφαση αυτή, η Αρχή καλείται να εκφράσει γνώμη προκειμένου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να δώσει την έγκρισή της για να κυκλοφορούν 100 σιδηροδρομικά οχήματα με το σύστημα ETCS.
Ο «Ντάνιελ»
Το σύστημα αυτό είναι ένα από εκείνα που δεν λειτουργούσαν (σηματοδότηση, τηλεδιοίκηση, ETCS, GSMR) όταν συνέβησαν τα Τέμπη, παρά το γεγονός ότι είχαν ξοδευτεί δεκάδες εκατομμύρια ευρώ σε συγχρηματοδοτούμενα από την Ευρωπαϊκή Ενωση έργα. Το οδυνηρό αποτέλεσμα ήταν να κυκλοφορούν δύο τρένα στην ίδια γραμμή επί 12 λεπτά σε αντίθετη κατεύθυνση, να μη σημάνει κανένας συναγερμός και να προκύψει μετωπική σύγκρουση.
Το ETCS είναι σε θέση να σταματήσει από μόνο του μια αμαξοστοιχία (ακόμα και αν ο μηχανοδηγός πατά το γκάζι) εάν διαπιστώσει ότι κινείται σε λάθος γραμμή ή ακόμα και αν παραβιάζει το όριο ταχύτητας. Προϋπόθεση για να λειτουργεί το ETCS, είναι να υπάρχει σηματοδότηση και τηλεδιοίκηση.
Πρέπει επίσης να έχει εγκατασταθεί ETCS τόσο επάνω στον εκάστοτε συρμό (εποχούμενο) όσο και στο σιδηροδρομικό δίκτυο (παρατρόχιο). Σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές οδηγίες, ο συνδυασμός των δύο συστημάτων δείχνει πού ακριβώς βρίσκεται ένας συρμός ανά δευτερόλεπτο και, σε συνδυασμό με όλα τα υπόλοιπα στοιχεία, αποφασίζει εάν κινείται ορθά. Διαφορετικά πατά από μόνο του το φρένο.
Η έλλειψη όλων των παραπάνω συστημάτων έγινε, δυστυχώς, γνωστή στο πανελλήνιο μετά το έγκλημα των Τεμπών.
Τους μήνες που ακολούθησαν, η κυβέρνηση υποτίθεται πως ανασκουμπώθηκε, απευθείας αναθέσεις δόθηκαν και τα κενά στα συστήματα έκλεισαν.
Ομως τον Σεπτέμβριο του 2023, η θεομηνία «Ντάνιελ» κατέστρεψε μεγάλο μέρος τους και ακόμη δεν έχουν αποκατασταθεί. Παρά ταύτα, ο Κ. Κυρανάκης υπόσχεται ότι μέσα στο ερχόμενο καλοκαίρι, στη γραμμή Αθηνών-Θεσσαλονίκης θα λειτουργούν τηλεδιοίκηση, σηματοδότηση και ETCS. Κάπου εδώ φτάνουμε και στην επίμαχη απόφαση της ΡΑΣ:
1. Η απόφαση της ΡΑΣ αφορά 100 σιδηροδρομικά οχήματα στα οποία το σύστημα ETCS είχε τοποθετηθεί με σύμβαση του 2007 (κόστους 25 εκατ. με ανάδοχο την Ansaldo) αλλά δεν είχε πάρει έγκριση. Επειδή η εγκατάσταση είναι παλιά, πρέπει να δώσει την έγκριση η Ευρωπαϊκή Επιτροπή «κατά παρέκκλιση» αφού το σύστημα είναι παλαιού τύπου και με άλλες προδιαγραφές.
2. Αυτή η κατά παρέκκλιση έγκριση είναι κάτι που προβλέπεται αλλά πρέπει να τηρηθούν συγκεκριμένες διαδικασίες. Κατά παρέκκλιση «εγκεκριμένα», για παράδειγμα, θεωρούνται (λόγω παλαιότητας) και τα καθίσματα στα βαγόνια που έγιναν αιτία να πεθάνουν κάποια από τα θύματα στα Τέμπη από ασφυξία καθώς δεν είχαν την απαραίτητη αντοχή στη φωτιά.
3. Οπως διαβάζουμε μέσα στην απόφαση της ΡΑΣ, δόθηκε κάποια στιγμή τέτοια «έγκριση κατά παρέκκλιση» το έτος 2022, με απόφαση του υπουργού Υποδομών και Μεταφορών Κώστα Αχ. Καραμανλή. Αυτή όμως η έγκριση μετατράπηκε το 2024 κατά περίεργο τρόπο σε «προσωρινής ισχύος».
4. Ετσι, ξεκίνησε νέα διαδικασία και, όπως διαβάζουμε στην απόφαση, ο αναπληρωτής υπουργός Κ. Κυρανάκης στέλνει στις 6 Μαρτίου 2026 σχέδιο εγγράφου για τη μη εφαρμογή των πρόσφατων κανονισμών και οδηγιών της Ε.Ε. για 100 λειτουργικά σιδηροδρομικά οχήματα (επειδή είχαν συστήματα παλαιότερα). Η ΡΑΣ συντάσσει την απόφασή της αλλά μέσα σε αυτήν διαπιστώνει ένα αδιανόητο «μπάχαλο».
5. «Για τα 62 οχήματα (από τα 100)» αναφέρει ότι «δεν έχει υποβληθεί έως σήμερα στη ΡΑΣ η τεκμηριωμένη απόδειξη της πλήρους λειτουργικής κατάστασης του εποχούμενου υποσυστήματος ETCS των οχημάτων αυτών».
6. Για τα υπόλοιπα 38 οχήματα, υπάρχει πρόβλημα... ταυτότητας: «Η ΡΑΣ δεν είναι σε θέση να ελέγξει την ορθότητα των 12ψήφιων αριθμών EVR στα οποία έχει εγκατασταθεί το ETCS, και ως εκ τούτου αποκλειστικά υπεύθυνος για την ορθή αποτύπωση των αριθμών EVR είναι ο σημερινός κάτοχος του τροχαίου υλικού Σιδηρόδρομοι Ελλάδος MAE (πρώην ΟΣΕ)». Οι 12ψήφιοι αριθμοί είναι εκείνοι με τους οποίους κάθε όχημα εγγράφεται στο μητρώο οχημάτων.
7. Με βάση τις παραπάνω παρατηρήσεις, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να αποφασίσει να εγκρίνει τις παρεκκλίσεις. Θα το πράξει μόνο και μόνο επειδή στην αρμόδια διεύθυνση είναι επικεφαλής ο Απόστολος Τζιτζικώστας; Θα αφορά, άραγε, όλα τα οχήματα που θα κινούνται το ερχόμενο καλοκαίρι όπως έχει υποσχεθεί ο Κ. Κυρανάκης; Οποια και να είναι η εξέλιξη, όλα τα παραπάνω δείχνουν ότι ακόμη και σήμερα οι διαδικασίες συνεχίζουν να γίνονται χωρίς στοιχεία και παρά τα εκατομμύρια που δαπανώνται πέρα-δώθε σε συμβούλους. «Χεράτα»...
www.efsyn.gr - Άρης Χατζηγεωργίου
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου